In toenemende mate raken ondernemers bekend met acquisitiefraude. Omdat zij zelf slachtoffer worden, omdat iemand in hun omgeving slachtoffer wordt óf omdat zij via de media kennismaken met dit fenomeen.
Stel je eens voor: je bent druk aan het werk en de telefoon gaat. Aan de andere kant van de lijn klinkt een vriendelijke stem die vraagt of je even de (gratis) advertentie van je bedrijf wil controleren. “De gegevens kunnen verouderd zijn of niet correct, en dat willen we natuurlijk niet.” Voor het woord gratis zijn wij ondernemers vaak te porren en natuurlijk wil je niet dat je bedrijfsgegevens verkeerd vermeld staan. Dus je gaat akkoord. De stem vraagt om je faxnummer zodat je de gegevens meteen kunt wijzigen en na ondertekening weer kunt terugfaxen.
Juist in die ondertekening schuilt het gevaar. Zonder het te weten onderteken je een - vaak buitenproportioneel duur - contract. Ergens op het formulier, in piepkleine lettertjes die je hoogstwaarschijnlijk niet zal lezen, staat dat het een overeenkomst betreft, die gaat lopen zodra je je handtekening hebt gezet.
Dit is één van de vele vormen van acquisitiefraude. Het kan ook heel anders gaan: er wordt bijvoorbeeld gezegd dat je bedrijf een advertentie op een website heeft, die het eerste jaar gratis is en daarna niet meer. Opzegging kan door het formulier terug te faxen, uiteraard ondertekend. Of je ontvangt een nota waaruit ogenschijnlijk blijkt dat je een dienst/product hebt afgenomen bij het bedrijf in kwestie, waarvoor je alleen nog maar hoeft te betalen. In het laatste geval spreken we ook wel van een spooknota.
Dit zijn valkuilen waar je als ondernemer kwetsbaar voor bent. Een handtekening is - zij het onder valse voorwendselen - zo gezet. Juridisch gezien ben je dan gebonden aan de overeenkomst. Voor de geldige totstandkoming van een overeenkomst is wilsovereenstemming vereist. Degene die meent dat niet aan dit vereiste is voldaan, zal dit moeten aantonen. En dat is, tenzij je het telefoongesprek hebt opgenomen, moeilijk. Een eventuele rechtszaak kan uitkomst bieden, maar dat is niet altijd het geval. Er zijn gevallen bekend waarin de rechter de ondernemer gelijk gaf, maar ook gevallen waarin de rechter de verantwoordelijkheid bij de ondernemer legde.
Om te voorkomen dat jij het slachtoffer wordt van dergelijke fraude, wil ik één tip geven die met kop en schouders boven alle andere tips op dit gebied uitsteekt: zet nooit je handtekening ergens onder zonder ALLE aspecten van het formulier te hebben gelezen!
Wat kun je dan wél doen, mocht je onverhoopt het slachtoffer worden van acquisitiefraude? De beste optie lijkt vooralsnog inspelen op het karakter van de onderneming die schuilt achter de fraude: zij willen zo veel mogelijk geld verdienen over de rug van zo veel mogelijk anderen. Wanneer jij als slachtoffer dreigt met het starten van een juridische procedure, is de kans groot dat je uit hun systeem wordt gehaald en nooit meer iets van ze verneemt. Procederen kost het bedrijf immers veel geld en tijd. Daarnaast is de kans groot dat ze tijdens een rechtszaak worden ontmaskerd. Slachtoffers doen er dus goed aan het bedrijf een (juridisch onderbouwde) brief te zenden waarin ze laten weten dat ze door hebben dat er sprake is van fraude, en dat ze bij een volgende stap van het bedrijf (bijvoorbeeld een betalingsherinnering) juridische stappen zullen ondernemen.
Daarnaast raad ik slachtoffers aan aangifte te doen van de fraude. Dat kan met hulp van het Steunpunt Acquisitiefraude, www. fraudemeldpunt.nl. Dit steunpunt geeft aandacht aan zowel daders als slachtoffers van acquisitiefraude en daarnaast vermelden zij een lijst van daders op hun website.
Geschreven door jurist Tineke Rijnen | www.aveniradvies.nl
